سازمان یوک ترکیه

شورای آموزش عالی ترکیه که به اختصار YÖK نامیده می‌شود، بر پایه قانون شماره ۲۵۴۷ مورخ ۶ نوامبر ۱۹۸۱ تأسیس شد. این قانون سرآغاز تحولی بنیادین در ساختار علمی، نهادی و اداری نظام آموزش عالی ترکیه بود و مسیر نوسازی و هماهنگی در این حوزه را هموار کرد.

با تصویب این قانون، کلیه مؤسسات آموزش عالی در ترکیه زیر نظر مستقیم شورای آموزش عالی YÖK قرار گرفتند. در نتیجه، آکادمی‌ها، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی به دانشکده‌های آموزش تبدیل شدند و همچنین هنرستان‌ها و مدارس عالی فنی–حرفه‌ای (VHS) به ساختار دانشگاهی ملحق شدند.

سازمان یوک YÖK ترکیه، به‌عنوان نهادی دارای هویت عمومی و استقلال سازمانی، مطابق با مفاد مندرج در مواد ۱۳۰ و ۱۳۱ قانون اساسی جمهوری ترکیه و نیز قانون شماره ۲۵۴۷، مسئولیت کامل سیاست‌گذاری، نظارت و توسعه نظام آموزش عالی کشور را بر عهده دارد.

از جمله وظایف کلیدی سازمان یوک ترکیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تدوین و اجرای برنامه‌ریزی راهبردی در آموزش عالی
• ایجاد هماهنگی و هم‌افزایی میان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی
• راه‌اندازی و ارتقاء سازوکارهای تضمین کیفیت آموزشی در سطح ملی

این شورا نقش مهمی در توسعه پایدار و ارتقاء کیفیت آموزش عالی در ترکیه ایفا می‌کند و از ارکان اصلی سیاست‌گذاری آموزشی کشور به‌شمار می‌رود.

ساختارسازمان یوک ترکیه

شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) دارای ساختاری تخصصی و سازمان‌یافته است که با هدف هدایت نظام آموزش عالی کشور و تضمین کیفیت و هماهنگی میان دانشگاه‌ها طراحی شده است. ساختار این شورا به‌شرح زیر است:

• ترکیب اعضا:
  این شورا از ۲۱ عضو تشکیل شده است که همگی توسط رئیس‌جمهور جمهوری ترکیه منصوب می‌شوند.
• تنوع تخصصی اعضا:
  اعضای YÖK از میان اساتید برجسته دانشگاهی، مدیران اجرایی دولت و نمایندگان بخش خصوصی انتخاب می‌شوند تا ترکیبی متوازن از دیدگاه‌های علمی، اجرایی و مدیریتی در سیاست‌گذاری‌های آموزشی حضور داشته باشند.
• ریاست شورا:
  ریاست شورای آموزش عالی بر عهده شخصیتی علمی و برجسته در حوزه آموزش عالی است که مستقیماً توسط رئیس‌جمهور ترکیه منصوب می‌شود. رئیس شورا مسئول هدایت جلسات، پیگیری مصوبات و هماهنگی میان اعضا و نهادهای اجرایی کشور در حوزه آموزش عالی است.

این ساختار به YÖK امکان می‌دهد تا با استقلال سازمانی و در عین حال هم‌سویی با سیاست‌های کلان کشور، نقش راهبردی خود در مدیریت آموزش عالی ترکیه را به‌خوبی ایفا کند.

نقش YÖK در مورد دانشجویان خارجی

شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) نقش کلیدی و تصمیم‌گیرنده‌ای در زمینه مدیریت و ساماندهی امور مرتبط با دانشجویان بین‌المللی، از جمله دانشجویان ایرانی، ایفا می‌کند. این شورا با هدف تسهیل فرآیند پذیرش، تضمین کیفیت آموزشی و یکپارچگی در نظام آموزش عالی کشور، وظایف مشخصی را در قبال این گروه از دانشجویان بر عهده دارد:

۱. تایید مدارک دیپلم و پیش‌دانشگاهی

YÖK مسئول بررسی و تایید مدارک تحصیلی دوره متوسطه و پیش‌دانشگاهی دانشجویان خارجی است. این مرحله از ارزیابی برای ادامه تحصیل در دانشگاه‌های ترکیه ضروری است و نقش مهمی در اعتبارسنجی سوابق تحصیلی متقاضیان دارد.

۲. معادل‌سازی مدارک تحصیلی خارجی (سیستم Denklik)

مدارکی که دانشجویان بین‌المللی از کشورهای دیگر اخذ کرده‌اند، باید توسط YÖK ارزیابی و معادل‌سازی شوند. این فرآیند از طریق سامانه‌ای به‌نام Denklik انجام می‌شود و شرط اساسی برای ورود به مقاطع بالاتر تحصیلی یا اشتغال در حوزه تخصصی در ترکیه به‌شمار می‌رود.

۳. ارائه اطلاعات رسمی درباره دانشگاه‌های معتبر

YÖK مرجع رسمی ارائه اطلاعات معتبر و به‌روز درباره دانشگاه‌های مورد تایید در ترکیه است. این اطلاعات به دانشجویان خارجی کمک می‌کند تا با آگاهی کامل، مسیر تحصیلی خود را انتخاب کنند و از انتخاب موسسات غیر معتبر جلوگیری شود.

۴. تعیین زبان آموزشی و سهمیه‌های دانشجویان خارجی

این شورا در هماهنگی با دانشگاه‌ها، نسبت به تعیین زبان آموزشی رشته‌ها، ظرفیت پذیرش دانشجویان خارجی و همچنین تدوین روندها و شرایط پذیرش اقدام می‌کند. به‌این‌ترتیب، ورود دانشجویان بین‌المللی به دانشگاه‌های ترکیه بر اساس ضوابط یکسان و عادلانه مدیریت می‌شود.

چند نکته مهم درباره YÖK برای دانشجویان ایرانی

اگر قصد ادامه تحصیل یا فعالیت حرفه‌ای در کشور ترکیه را دارید، آگاهی از الزامات و سیاست‌های شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) برای دانشجویان ایرانی بسیار حیاتی است. در ادامه، به مهم‌ترین نکات مرتبط با YÖK که دانشجویان ایرانی باید بدانند اشاره می‌کنیم:

۱. اعتبار مدارک دانشگاه‌های ترکیه در ایران

مدارک دانشگاهی اخذ شده از ترکیه تنها در صورتی در ایران معتبر هستند که علاوه بر تأیید شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران نیز تایید شده باشند. بدون این دو مرحله تأیید، امکان معادل‌سازی رسمی و ادامه تحصیل یا اشتغال در ایران وجود ندارد.

۲. شرایط ویژه برای رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی

برای رشته‌های گروه علوم پزشکی مانند پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی، معادل‌سازی تنها در صورتی ممکن است که مدرک از دانشگاه‌های مورد تأیید YÖK و وزارت علوم یا وزارت بهداشت ایران صادر شده باشد. بنابراین انتخاب دانشگاه معتبر در ابتدای مسیر تحصیلی اهمیت ویژه‌ای دارد.

۳. ضرورت دریافت گواهی معادل‌سازی (Denklik Belgesi)

افرادی که قصد دارند در ترکیه به ادامه تحصیل یا فعالیت شغلی حرفه‌ای بپردازند، باید گواهی معادل‌سازی مدرک تحصیلی یا همان Denklik Belgesi را از شورای آموزش عالی ترکیه دریافت کنند. این گواهی معادل، اعتبار رسمی مدرک تحصیلی را در نظام آموزش عالی ترکیه تضمین می‌کند.

۴. عدم پذیرش برخی مدارک توسط YÖK

YÖK الزام قانونی برای پذیرش تمامی مدارک تحصیلی ندارد. مدارک صادر شده از دانشگاه‌های ضعیف، غیر معتبر یا دارای آموزش از راه دور ممکن است در فرآیند معادل‌سازی رد شوند. بنابراین، انتخاب دانشگاه‌های با رتبه علمی معتبر و مورد تأیید از اهمیت بالایی برخوردار است.

سیستم آموزش عالی در ترکیه

سیستم آموزش عالی ترکیه تحت نظارت شورای آموزش عالی ترکیه (CoHE یا YÖK) قرار دارد. این شورا نهادی مستقل و خودگردان است که مطابق با قانون اساسی جمهوری ترکیه و قوانین آموزش عالی، وظیفه برنامه‌ریزی، هماهنگی و مدیریت نظام آموزش عالی کشور را بر عهده دارد.

هر دانشگاه در ترکیه تقویم آموزشی مخصوص به خود را تعیین می‌کند، با این حال به‌طور معمول سال تحصیلی از سپتامبر آغاز شده و در ژوئن پایان می‌یابد. تعطیلات زمستانی و تابستانی نیز در نظر گرفته می‌شوند و برخی دانشگاه‌ها امکان شرکت در دوره‌های مدرسه تابستانی (Summer School) را فراهم می‌کنند.

مقاطع تحصیلی ارائه‌شده در دانشگاه‌های ترکیه:

• مقطع کاردانی (Associate’s Degree)
• مقطع کارشناسی (Bachelor’s Degree)
• دوره‌های کارشناسی‌ارشد (Graduate Programs)
• دوره‌های پسادکتری (Post-graduate Programs)

مقطع کاردانی:

دوره‌های کاردانی معمولاً ۲ سال به طول می‌انجامند. فارغ‌التحصیلان مدارس فنی حرفه‌ای می‌توانند بدون شرکت در آزمون متمرکز وارد این مقطع شوند.

مقطع کارشناسی:

دوره کارشناسی معمولاً ۴ ساله است. برخی رشته‌ها مانند پزشکی ممکن است ۶ سال یا بیشتر طول بکشند.

دوره‌های کارشناسی‌ارشد:

دانشگاه‌های ترکیه طیف گسترده‌ای از برنامه‌های کارشناسی‌ارشد ارائه می‌دهند.

• دوره‌های با پایان‌نامه: حدود ۲ سال
• دوره‌های بدون پایان‌نامه: معمولاً حدود ۱.۵ سال

دوره‌های دکتری:

دوره‌های دکتری در ترکیه به‌طور معمول ۴ ساله هستند و شامل مراحل تحقیقاتی و دفاع از پایان‌نامه می‌باشند.

دوره‌های پسادکتری:

فرصت‌های پژوهشی و آموزشی پس از دکتری نیز در دانشگاه‌های ترکیه ارائه می‌شود. مدت این دوره‌ها به نوع برنامه و دانشگاه بستگی دارد.

چارچوب صلاحیت‌های ملی آموزش عالی ترکیه (TYYÇ)

چارچوب ملی صلاحیت‌های آموزش عالی ترکیه که به اختصار TYYÇ نامیده می‌شود، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای نظام آموزش عالی ترکیه در جهت همسویی با استانداردهای جهانی است. این چارچوب در سال ۲۰۱۰ توسط شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) تصویب و به مرحله اجرا درآمد.

طابق با استانداردهای بین‌المللی

چارچوب TYYÇ بر پایه دو نظام معتبر اروپایی طراحی شده است:

• چارچوب صلاحیت‌های منطقه آموزش عالی اروپا (QF-EHEA)
• چارچوب صلاحیت‌های اروپایی برای یادگیری مادام‌العمر (EQF-LLL)

با الهام از این نظام‌ها، TYYÇ تلاش دارد تا نظام آموزش عالی ترکیه را در مسیر یکپارچگی و تطابق با ساختارهای بین‌المللی هدایت کند.

ساختار و اهداف TYYÇ

TYYÇ با تعیین سطوح آموزشی و مشخص کردن نتایج یادگیری بر اساس واحدهای درسی (ECTS) و بار کاری دانشجو، بستری برای ارزیابی، ارتقاء و اعتباربخشی به مدارک دانشگاهی فراهم کرده است. این چارچوب:

• سطوح مختلف تحصیلات عالی (کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری) را طبقه‌بندی می‌کند؛
• به شفاف‌سازی انتظارات آموزشی در هر سطح کمک می‌کند؛
• انتقال‌پذیری واحدهای درسی میان دانشگاه‌های داخلی و بین‌المللی را تسهیل می‌نماید؛
• و زمینه را برای پذیرش گسترده‌تر مدارک ترکیه در اروپا و سایر کشورها فراهم می‌سازد.

 سایر موسسات آموزش عالی در ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی

🪖 موسسات آموزش عالی نظامی

• دانشگاه دفاع ملی ترکیه (National Defense University)
• آکادمی ژاندارمری و گارد ساحلی (Gendarmerie and Coast Guard Academy)

موسسات آموزش عالی وابسته به نیروهای انتظامی

• آکادمی پلیس ملی ترکیه (Turkish National Police Academy – TNPA)

🇹🇷 دانشگاه‌های جمهوری ترک قبرس شمالی (TRNC)

1. دانشگاه آمریکایی قبرس (American University of Cyprus)
2. دانشگاه علوم قبرس (Cyprus Science University)
3. دانشگاه مدیترانه شرقی (Eastern Mediterranean University)
4. دانشگاه گیرنه (University of Kyrenia)
5. دانشگاه آمریکایی گیرنه (Girne American University)
6. دانشگاه اروپایی لفکه (European University of Lefke)
7. دانشگاه بین‌المللی قبرس (Cyprus International University)
8. دانشگاه خاور نزدیک (Near East University)
9. دانشگاه مدیترانه کارپاز (University of Mediterranean Karpasia)
10. دانشگاه علوم سلامت و علوم اجتماعی قبرس (Cyprus Health and Social Sciences University)
11. دانشگاه بین‌المللی فاینال (Final International University)
12. دانشگاه قبرس آدا کنت (Kıbrıs Ada Kent University)
13. دانشگاه آکین هنرهای خلاق و طراحی (Arkin University of Creative Arts and Design)
14. دانشگاه باهچه‌شهیر قبرس (Bahçeşehir Cyprus University)
15. دانشگاه قبرس غربی (Cyprus West University)
16. دانشگاه رؤوف دنک‌تاش (Rauf Denktaş University)

دانشگاه‌های دولتی با وضعیت ویژه

• دانشگاه احمد یسوی (Akhmet Yassawi University)
• دانشگاه قرقیزی–ترک مناس (Kyrgyz Turkish Manas University)

معرفی برنامه‌ها و بورسیه‌های شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)

شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) با هدف توسعه همکاری‌های علمی، افزایش کیفیت آموزش عالی و حمایت از استعدادهای داخلی و بین‌المللی، مجموعه‌ای از برنامه‌های تبادل و بورسیه‌های تحصیلی را ارائه می‌دهد. این برنامه‌ها نه‌تنها دانشجویان ترک، بلکه دانشجویان و اساتید خارجی را نیز دربرمی‌گیرد. در ادامه، مهم‌ترین این طرح‌ها معرفی می‌شوند:

برنامه تبادل مولانا (Mevlana Exchange Program)

برنامه‌ای بین‌المللی برای تبادل دانشجویان و اعضای هیئت علمی میان دانشگاه‌های داخل ترکیه و مؤسسات آموزش عالی در سایر کشورها. این طرح امکان تحصیل یا تدریس در محیطی فرهنگی و علمی متفاوت را برای دو طرف فراهم می‌سازد.

برنامه تبادل فارابی (Farabi Exchange Program)

طرحی داخلی برای تبادل دانشجو و استاد میان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی ترکیه. دانشجویان می‌توانند یک یا دو نیم‌سال تحصیلی را در دانشگاهی دیگر از ترکیه بگذرانند و تجربه‌ای متفاوت کسب کنند.

بورسیه دکتری 100/2000 YÖK

این بورسیه با هدف تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه‌های اولویت‌دار کشور ارائه می‌شود. دانشجویان دکتری در دانشگاه‌های دولتی ترکیه که در رشته‌های تعیین‌شده تحصیل می‌کنند، می‌توانند از این حمایت مالی بهره‌مند شوند.

بورسیه ویژه دانشجویان خارجی

این بورسیه به دانشجویان بین‌المللی تعلق می‌گیرد که بر اساس توافق‌نامه‌های بین‌دولتی یا یادداشت‌های تفاهم در دانشگاه‌های دولتی ترکیه پذیرفته شده‌اند.

بورسیه حمایتی YÖK (YÖK Destek Bursu)

از سال تحصیلی ۲۰۱۶–۲۰۱۷، YÖK به دانشجویانی که در سه انتخاب اول خود در رشته‌های خاص تعیین‌شده در دانشگاه‌های دولتی پذیرفته و ثبت‌نام شده‌اند، بورسیه ماهانه با مبلغ و مدت مشخص اعطا می‌کند.

برنامه تبادل بین‌المللی مبتنی بر پروژه

از سال تحصیلی ۲۰۱۶–۲۰۱۷، YÖK از پروژه‌های بین‌المللی علمی و پژوهشی دانشگاه‌های ترکیه در حوزه‌های مشخص‌شده حمایت می‌کند. این حمایت در قالب همکاری با دانشگاه‌های خارجی صورت می‌گیرد.

بورسیه تورکولوژی YÖK

ویژه دانشجویان غیرترک‌تباری است که در رشته‌های زبان و ادبیات ترکی، تورکولوژی یا زبان ترکی در دانشگاه‌های خارج از ترکیه تحصیل می‌کنند. اولویت با کشورهایی است که YÖK با آن‌ها تفاهم‌نامه همکاری دارد.

بورسیه تحقیقات خارج از کشور

برای مربیان دانشگاه‌های دولتی ترکیه که در مرحله نگارش پایان‌نامه دکتری هستند. این بورسیه به مدت ۶ ماه تا یک سال، کمک‌هزینه تحصیل و هزینه‌های سفر را پوشش می‌دهد و نیازی به تعهد خدمت ندارد.

بورسیه آموزش زبان خارجی YÖK

برای اعضای هیئت علمی دارای مدرک دکتری در دانشگاه‌های دولتی، شامل مربیان، مدرسان و دکترای آموزشیار. این بورسیه هزینه‌های دوره‌های زبان خارجی در خارج از کشور را تأمین می‌کند و با هدف ارتقاء مهارت‌های زبانی اعضای هیئت علمی ارائه می‌شود.

دانشجویان بین‌المللی در آموزش عالی جهان

بین‌المللی‌سازی آموزش عالی یکی از روندهای راهبردی و روبه‌رشد د* جهان معاصر است که تمامی فعالیت‌ها، تبادلات و همکاری‌های بین‌المللی در حوزه آموزش عالی را در بر می‌گیرد. در این چارچوب، تحرک بین‌المللی دانشجویان و اعضای هیئت علمی به‌عنوان محور اصلی این فرایند شناخته می‌شود.

آموزش بین‌المللی: محور بین‌الملی‌سازی

در بستر بین‌الملی‌سازی، یکی از مفاهیم کلیدی و اساسی، آموزش بین‌المللی است. این مفهوم به‌صورت خلاصه به فرآیند تحصیل دانشجو در کشوری غیر از کشور مبدا او اطلاق می‌شود؛ به‌عبارت دیگر، دانشجویانی که برای ادامه تحصیل از مرزهای ملی خود خارج شده‌اند و در نظام آموزشی کشوری دیگر ثبت‌نام کرده‌اند.

تعریف دانشجوی بین‌المللی از دیدگاه نهادهای بین‌المللی

• سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO)، دانشجوی بین‌المللی را این‌گونه تعریف می‌کند:
  «فردی که با هدف آموزشی، از کشور محل اقامت یا تابعیت خود خارج شده و در کشوری دیگر به‌عنوان دانشجو ثبت‌نام می‌کند.»
  
• سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز تعریفی مشابه ارائه داده است:
  «دانشجوی بین‌المللی فردی است که با دریافت ویزا یا مجوز قانونی ویژه، مجاز به شرکت در یک برنامه آموزشی مشخص در مؤسسه‌ای معتبر در خارج از کشور خود می‌شود.»

روند جهانی رشد جمعیت دانشجویان بین‌المللی

طبق آمارهای بین‌المللی، تعداد دانشجویان بین‌المللی در نظام آموزش عالی جهان از حدود ۸۰۰ هزار نفر در سال ۱۹۷۵، با رشد چشمگیر به حدود ۶.۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است. این رشد هشت‌برابری، بیانگر اهمیت روزافزون تحصیل در خارج از کشور، به‌ویژه در میان نسل جوان و علاقه‌مند به تجربه‌های علمی و فرهنگی متنوع است.

روند جهانی رشد دانشجویان بین‌المللی بر اساس داده‌های یونسکو (UNESCO)

در دو دهه اخیر، تحرک بین‌المللی دانشجویان به یکی از اصلی‌ترین نمودهای بین‌الملی‌سازی آموزش عالی تبدیل شده است. داده‌های سازمان یونسکو (UNESCO) نشان می‌دهد که شمار دانشجویانی که برای تحصیل به کشورهای دیگر مهاجرت کرده‌اند، رشدی چشمگیر و پایدار داشته است.

افزایش چشمگیر جمعیت دانشجویان بین‌المللی (۲۰۰۱–۲۰۲۱)

• در سال ۲۰۰۱، تعداد دانشجویان بین‌المللی در سراسر جهان بیش از ۲/۲ میلیون نفر بود.
• این رقم تا سال ۲۰۱۱ با سرعت قابل توجهی رشد کرد و به بیش از ۳/۸ میلیون نفر رسید.
• طبق آمار منتشر شده، در سال ۲۰۲۱ جمعیت دانشجویان بین‌المللی از ۶ میلیون نفر عبور کرد، که نشان‌دهنده افزایشی تقریباً سه‌برابری نسبت به دو دهه پیش است.

تأثیر بحران کرونا بر تحرک دانشجویان بین‌المللی

برخلاف انتظارات، شیوع ویروس کرونا (COVID-19) و محدودیت‌های گسترده سفرهای بین‌المللی نتوانست روند رو‌به‌رشد تحرک علمی جهانی را متوقف کند. داده‌های یونسکو نشان می‌دهد:

• در اوج بحران همه‌گیری در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، شمار دانشجویان بین‌المللی تنها با اندکی افزایش از ۶/۳۸ میلیون نفر به ۶/۳۹ میلیون نفر رسید.
  

این ثبات نشان‌دهنده تاب‌آوری بالای نظام آموزش عالی جهانی و تمایل پایدار دانشجویان به تجربه‌های علمی و فرهنگی بین‌المللی است.

چهار مقصد اصلی: ایالات متحده، کانادا، استرالیا و بریتانیا

چهار کشور سنتی مقصد تحصیلی، همچنان سهم بالایی از بازار جهانی را به خود اختصاص داده‌اند:

• در سال ۲۰۲۲، حدود ۴۰ درصد از کل دانشجویان بین‌المللی جهان در این چهار کشور ثبت‌نام کرده بودند.
• این سهم در سال ۲۰۲۳ به ۴۴ درصد افزایش یافت.
• دانشگاه‌های ایالات متحده با میزبانی بیش از یک میلیون دانشجوی بین‌المللی در سال ۲۰۲۳، به سطح پیش از دوران کرونا بازگشتند.

ظهور مقاصد جدید در بازار آموزش بین‌المللی

افزون بر رشد حدود ۲۰۰ هزار نفری در شمار دانشجویان بین‌المللی در چهار کشور اصلی (۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳)، در سایر کشورهای جهان نیز:

• جمعیت دانشجویان بین‌المللی بیش از ۶۰۰ هزار نفر افزایش یافته است.
• این روند نشان‌دهنده ظهور کشورهای جدید به‌عنوان مقاصد نوظهور آموزش عالی است.
• طی سه سال گذشته، نرخ رشد دانشجویان بین‌المللی در این کشورها حتی از کشورهای سنتی پیشی گرفته است.
  

به‌عبارتی، با افزایش رقابت جهانی، کشورهای تازه‌واردی مانند ترکیه، مالزی، مجارستان و جمهوری چک توانسته‌اند سهم بیشتری از بازار بین‌المللی دانشجویان را جذب کنند و به‌تدریج خود را به‌عنوان بازیگران مؤثر در عرصه آموزش عالی جهانی معرفی نمایند.

بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ترکیه

در سال‌های اخیر و همگام با تحولات جهانی در حوزه بین‌المللی‌سازی، نظام آموزش عالی ترکیه نیز پیشرفت چشمگیری را تجربه کرده است. در راستای هدف تبدیل ترکیه به یکی از مقاصد اصلی آموزش عالی در سطح بین‌المللی، سیاست‌های نوینی برای جذب هرچه بیشتر دانشجویان و اعضای هیئت علمی بین‌المللی طراحی شده و به منظور تحقق این اهداف، راهبردهایی برای تقویت همکاری‌های علمی و آموزشی فرامرزی توسعه یافته‌اند.

دانشجویان بین‌المللی در ترکیه

بر اساس آمارهای رسمی، تا پایان سال ۲۰۲۴، بیش از ۳۳۶ هزار دانشجوی بین‌المللی در نظام آموزش عالی ترکیه به تحصیل اشتغال دارند. بررسی توزیع این دانشجویان بر اساس مقطع تحصیلی نشان می‌دهد:

• ۲۳۸٬۴۹۴ نفر در مقطع کارشناسی (لیسانس)
• ۵۵٬۴۰۷ نفر در مقطع کاردانی (فوق‌دیپلم)
• ۳۱٬۴۳۸ نفر در مقطع کارشناسی ارشد (فوق‌لیسانس)
• ۱۱٬۰۲۷ نفر در مقطع دکتری (PhD) مشغول به تحصیل هستند.

از منظر ترکیب جنسیتی نیز، از میان کل دانشجویان بین‌المللی در ترکیه:

• ۵۷/۷۰ درصد (معادل ۱۹۴٬۰۷۶ نفر) را دانشجویان مرد
• ۴۲/۳۰ درصد (معادل ۱۴۲٬۲۹۰ نفر) را دانشجویان زن تشکیل می‌دهند.

این ارقام نشان از رشد چشمگیر سهم ترکیه در بازار جهانی آموزش بین‌المللی دارد و گویای نقش فزاینده کشور در جذب استعدادهای تحصیلی از اقصی نقاط جهان است.

تابعیت دانشجویان بین‌المللی در ترکیه

بر اساس آمارهای رسمی سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۴، بررسی تابعیت دانشجویان بین‌المللی مشغول به تحصیل در نظام آموزش عالی ترکیه نشان می‌دهد که پنج کشور نخست از نظر تعداد دانشجو به‌ترتیب عبارتند از:

1. سوریه
2. جمهوری آذربایجان
3. ترکمنستان
4. ایران
5. عراق

این آمار بیانگر آن است که ترکیه به‌عنوان مقصدی مهم برای دانشجویان کشورهای همسایه و منطقه شناخته می‌شود و روابط فرهنگی، زبانی و جغرافیایی در جذب این گروه از دانشجویان نقش بسزایی ایفا کرده است.

سوالات متداول